Vuba aha, Minisiteri y'Ubucuruzi n'Inganda y'Ubuhinde yafashe icyemezo cyo guhagarika iperereza ryo kurwanya irangi ry'umukara rya sulfide rikomoka cyangwa riva mu Bushinwa. Iki cyemezo gikurikira icyo uwasabye yasabye cyo guhagarika iperereza ku ya 15 Mata 2023. Iki gikorwa cyateje impaka n'impaka hagati y'abasesenguzi b'ubucuruzi n'impuguke mu nganda.
Iperereza ryo kurwanya ikoreshwa ry’ibicuruzwa byangiritse ryatangijwe ku ya 30 Nzeri 2022, kugira ngo hakemurwe impungenge zijyanye n’ibicuruzwa byinjizwa mu mahanga bya sulfure black biva mu Bushinwa. Ikoreshwa ry’ibicuruzwa byangiritse ni ukugurisha ibicuruzwa ku isoko ryo mu mahanga ku giciro kiri munsi y’ikiguzi cy’umusaruro ku isoko ryo mu gihugu, bigatera ipiganwa ritari ryiza ndetse n’ingaruka zishobora kubangamira inganda zo mu gihugu. Iperereza nk’iryo rigamije gukumira no kurwanya ibi bikorwa.
Icyemezo cya Minisiteri y'Ubucuruzi n'Inganda mu Buhinde cyo guhagarika iperereza cyateje ibibazo ku mpamvu zo kuva muri iri shoramari. Bamwe bakekaga ko ibi bishobora kuba biterwa n'ibiganiro byihishe inyuma y'aho byabereye cyangwa impinduka mu mikorere y'isoko ry'umukara rya sulfure. Ariko, nta makuru yihariye aratangwa ku mpamvu yatumye ava muri iri shoramari.
Umukara w'umukara wa sulfureni irangi ry’imiti rikunze gukoreshwa mu nganda z’imyenda mu gusiga amarangi ku myenda. Ritanga ibara ryiza kandi rirambye, bigatuma abakora ibintu benshi bakunda. Rizwiho ubushobozi bwaryo bwo gukora ku bwinshi no ku biciro biri hasi, Ubushinwa bwabaye igihugu gishora imari nyinshi mu mahanga y’umukara wa sulfur ukomoka mu Buhinde.
Ihagarikwa ry'iperereza ryo kurwanya ikoreshwa ry'ibicuruzwa byanduye ku Bushinwa rifite ingaruka nziza n'ingaruka mbi. Ku ruhande rumwe, ibi bishobora gutuma umubano w'ubucuruzi hagati y'ibihugu byombi urushaho kuba mwiza. Bishobora kandi gutuma isoko ry'ibicuruzwa bya sulfure rihora rihagaze neza mu Buhinde, bigatuma inganda zikomeza gukora neza kandi hirindwa ko ibikorwa byazo byahungabanywa.
Abanenga ibintu bavuga ko ihagarikwa ry’iperereza rishobora guhana abakora inzoga z’umukara zo mu Buhinde zikomoka kuri sulfur. Bafite impungenge ko abakora inzoga zo mu Bushinwa bashobora kongera gukora isuku yo kujugunya imyanda, bakayigurisha ku giciro gito kandi bagatakaza inganda zo mu gihugu. Ibi bishobora gutuma umusaruro wo mu gihugu ugabanuka ndetse n’akazi kagahazwa.
Ni ngombwa kumenya ko iperereza rirwanya inyerezwa ry’ibicuruzwa ari inzira igoranye irimo isesengura ryimbitse ry’amakuru y’ubucuruzi, imiterere y’inganda n’uburyo isoko rihagaze. Intego nyamukuru yabyo ni ukurinda inganda zo mu gihugu imikorere mibi y’ubucuruzi. Ariko, guhagarika iri perereza bituma inganda z’abirabura zo mu Buhinde zishobora guhura n’ibibazo bishobora kubaho.
Icyemezo cya Minisiteri y'Ubucuruzi n'Inganda kandi kirerekana umubano mugari w'ubucuruzi hagati y'Ubuhinde n'Ubushinwa. Ibi bihugu byombi byagiranye amakimbirane atandukanye mu bucuruzi hagati yabyo mu myaka yashize, harimo iperereza ku ikoreshwa ry'ibiciro ku masoko n'imisoro. Aya makimbirane akunda kugaragaza amakimbirane akomeye ya politiki y'isi n'irushanwa ry'ubukungu hagati y'ibihugu byombi byo muri Aziya.
Bamwe babona ko irangira ry’iperereza ryo kurwanya inyerezwa ry’ifaranga nk’intambwe yo kugabanya amakimbirane mu bucuruzi hagati y’Ubuhinde n’Ubushinwa. Bishobora kugaragaza icyifuzo cy’ubufatanye n’ubwungurane mu bukungu. Abanenga bavuga ko ibyemezo nk’ibyo bigomba gushingira ku isuzuma ryimbitse ry’ingaruka zishobora kugerwaho ku nganda zo mu gihugu no ku mikorere y’ubucuruzi bw’igihe kirekire.
Nubwo guhagarika iperereza ryo kurwanya ikoreshwa ry’ingufu bishobora kuzana ihumure ry’igihe gito, ni ngombwa ko Ubuhinde bukomeza gukurikirana hafi isoko ry’ingufu ritarimo ifeza. Guharanira ko ubucuruzi burangwa n’ubutabera n’ipiganwa ari ingenzi kugira ngo inganda zo mu gihugu zikomeze kuba nziza. Byongeye kandi, gukomeza ibiganiro n’ubufatanye hagati y’Ubuhinde n’Ubushinwa bizagira uruhare runini mu gukemura amakimbirane mu bucuruzi no guteza imbere umubano mwiza mu bukungu.
Haracyari kurebwa uburyo inganda z’abahinde zikora umwuga wa sulfur zizakira impinduka mu bucuruzi mu gihe icyemezo cya Minisiteri y’Ubucuruzi n’Inganda kizatangira gushyirwa mu bikorwa. Guhagarika iperereza ni amahirwe n’imbogamizi, bishimangira akamaro ko gufata ibyemezo no kugenzura amasoko neza mu rwego rw’ubucuruzi ku isi.
Igihe cyo kohereza: Kanama-29-2023





